Simülasyon ve Metrobüs

Yaklaşık 1 aydır okulda aldığım simülasyon dersinin dönem projesi ile ilgileniyorum. Kısaca simülasyon nedir, ne amaçla, nasıl yapılır anlatalım.

Simülasyon, Türkçe’ye benzetim olarak geçmiş. Gerçek bir sistemin veya sürecin içindeki sistem objeleri arasındaki ilişkiyi taklit eden bir model oluşturmaya verilen addır. Simülasyonun amacı bir sistemle ilgili yapılacak değişikliklerin değişiklikleri gerçekleştirmeden önce ne gibi sonuçlar doğuracağını görmeye yarar. Özetle evaluate what-if, before what-if occurs (Arena, simülasyon software’in punch line’ı) şeklinde özetlenebilir. Simülasyon yapmak için ise sistemle ilgili veriler toplanır, bu veriler kullanılarak bir model oluşturulur, veriler belli bir dağılıma uydurulur, bu dağılımlar modele konulur, bilgisayar yardımıyla rassal sayılar üretilerek model çalıştırılır.

Proje kapsamında, İETT’den metrobüs sistemi ile ilgili yüklü miktarda veriler aldık. Turnikelerden geçen insan sayıları, duraklara göre saatlik bazda kaydedilmiş. Biraz inceleyince çok ilginç veriler var. Bu kadar insan buralardan nasıl geçiyor diyorsunuz. Örneğin 2011 Mart ayında 15.468.543 kişi metrobüsü kullanmış. Şubat ayında Avcılar istasyonundaki turnikelerden 1.148.946 kişi geçmiş. Analiz yaptığımızda incelediğimiz duraklardan biri olan Zincirlikuyu durağından saat 8 de ortalama 3.700 kişi geçiyor.

Projemizde metrobüsün bütün duraklarını ele alamadık. Çünkü toplam 33 durak var. İnanılmaz kompleks bir sistem. İETT’de görüştüğümüz bir çalışan bize metrobüs için simülasyon modellemesi yaptığını söylemişti. Kendisi bir doktora öğrencisi. Bütün bir sistemi tek başına modelliyor. Bütün sistemi modellediğinde bilgisayarların ve yazılımların yetersiz kaldığını söylemişti.

İşin garip yanı, bu modelleme metrobüsün yapımına ilk başlangıç tarihi olan 2007’den 4 yıl sonra gerçekleşiyor. Tek bir kişi tarafından yapılıyor. Oldukça acemi bir kişi tarafından yapılıyor. Tecrübeli bir ekibin ancak altından kalkabileceği bu büyük yük bir tek kişiye yüklenmiş. Bu modelden elde edilen sonuçlar sayesinde birçok iyileştirme yapılmış sistemde. Fakat bence yine de çok yetersiz ve çok geç kalınmış.

Metrobüs sistemi tamamen acemice kurulmuş bir sistem. Durakların düzeni, yerleri, durak uzunlukları, alınan otobüsler, sefer sıklığı, otobüslerin arıza yapma sıklığı gibi birçok noksan olan yönü var. Çok basit bir örnek verelim. Mecidiyeköy durağına günün yoğun saatlerinde saatlik 2.500 yolcu geliyor. 3 ay öncesine kadar, bu sayıda (duraktan çıkan insan sayılarını bilmiyoruz, saatlik 1000 kadar kişininde çıktığını tahmin ediyorum) insan 4.5 metre genişliğindeki merdivenlerle durağa çıkıyordu. Bu merdivenler yapılırken ne düşünüldü bilmiyorum ama sonuç aşağıdaki fotoğraftaki gibi oluyordu.

Mecidiyeköy Durağı Altgeçiti

Sistem daha kurulmadan Mecidiyeköy durağında böyle bir yoğunluk olacağı belliydi. Ne yazık ki, 3.5 sene sonra nihayet o merdivenlere ek bir üst geçit yapıldı ve sorun aşıldı. İnsanlar ziyan olan vakitleri için ise yapacak birşey yok.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s